Homo’s en lesbiennes in Zuid-Afrika moeten voor eind volgend jaar kunnen trouwen. Volgens het Constitutionele Hof is het in strijd met de Grondwet dat het huwelijk niet toegankelijk is voor mensen van hetzelfde geslacht. Zuid-Afrika zou het eerste Afrikaanse land zijn waar het ‘homohuwelijk’ wordt ingevoerd.
Het Constitutionele Hof heeft regering en parlement opgedragen om binnen één jaar met een nieuwe wet te komen die het huwelijk ook openstelt voor partners van gelijk geslacht. Als de politiek het huwelijk niet binnen één jaar openstelt voor paren van gelijk geslacht, zal het Constitutionel Hof zelf de betreffende wettelijke bepaling wijzigen.
Het oordeel van de elf rechters in deze kwestie was unaniem. Eén rechter had een afwijkende mening – hij was van oordeel dat het verbod op het ‘homohuwelijk’ onmiddellijk zou moeten ingaan.
Albie Sachs, de voorzitter van de Hofkamer, zei in toelichting op het arrest van het Hof dat de passage in de wet die het huwelijk omschrijft als een verbintenis tussen een man en een vrouw in strijd is met het discriminatieverbod op basis van geslacht dat sinds 1994 in de Zuid-Afrikaanse Grondwet staat.
De zaak was aangespannen door
Marie Fourie en Cecelia Bonthuys
, twee lesbiennes uit Pretoria die al jaren strijden voor gelijke rechten. Ze stapten naar de rechter nadat hun ‘huwelijk’ in oktober 2002 niet werd erkend.
De Zuid-Afrikaanse holebi-beweging heeft met gemengde gevoelens gereageerd op de uitspraak van de rechters. Verheugd, omdat nu duidelijk is dat het ‘homohuwelijk’ een grondwettelijk recht is, met teleurstelling omdat er nog een jaar gewacht moet worden voor de eerste huwelijken van paren van geslacht gesloten kunnen worden en met een zekere zorg over het politieke en maatschappelijke debat dat door de uitspraak ontketend wordt.
Het invoeren van het ‘homohuwelijk’ zal namelijk op fel verzet stuiten van kerkelijke organisaties, die net als een deel van de bevolking tegen de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht zijn. De Zuid-Afrikaanse regering heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk geweigerd het ‘homohuwelijk’ mogelijk te maken, maar wordt nu door het Constitutionele Hof gedwongen met een wettelijke regeling te komen.
De uitspraak betekent dat Zuid-Afrika waarschijnlijk na Nederland, België, Canada en Spanje het vijfde wordt dat het huwelijk openstelt voor partners van gelijk geslacht.
