Op 1 mei – Dag van de Arbeid – vinden in Rusland traditioneel protestmarsen plaats. Ondanks de anti-homowetgeving die in St. Petersburg al van kracht is, liepen dappere LHBT-activisten met regenboogvlaggen woensdag mee in zo’n mars. De Amsterdamse demonstratie van 8 april jl. is een populair gespreksonderwerp. Freelance journaliste Eefje Blankevoort doet verslag voor COC Nederland.
Het is 1 mei – Dag van de Arbeid. Russische vlaggen wapperen aan elke lantaarnpaal. Honderden politieagenten hebben de doorgaans drukke hoofdstraat van St. Petersburg, Nevsky Prospekt, afgesloten voor het verkeer. Even verderop maakt een bonte verzameling politieke partijen en organisaties zich klaar voor de optocht door het centrum van St. Petersburg. Oude dametjes en mannetjes wapperen met posters van Stalin, een andere club houdt het op Lenin. Grimmig geklede clubs zwaaien zwarte vlaggen met neonazistische symbolen. Helemaal achteraan hebben de linkse partijen zich verenigd.
Een klein clubje LHBT-activisten – zo’n 90 mensen – pakt hun spandoeken in regenboogkleur uit. Achter hen staat een cordon OMOH agenten, een soort ME, opgesteld.
Christina speldt net haar regenbooglint op. Ze is teleurgesteld dat er zo weinig LHBT-activisten zijn op komen dagen. ‘Helaas zijn mensen op Facebook dapperder dan in het echte leven.’ Maar de angst is begrijpelijk. LHBT-activisten worden regelmatig lastig gevallen, gearresteerd en in elkaar geslagen. Geen enkele Gay Pride is in Rusland zonder geweld verlopen.
Ontroerend
Mede daarom begint elke activist die ik spreek te stralen als ik vertel dat ik uit Amsterdam kom. “Iedereen heeft naar de demonstratie tegen Poetin gekeken. Het was echt ontroerend dat jullie in Nederland voor ons demonstreerden”, vertelt Olga, vrijwilliger voor de LHBT-organisatie Coming Out.
“Ik heb alle foto’s en filmpjes wel tien keer gezien,’ zegt Ilja – zie foto – lachend. ‘Zelfs in een zogenaamd progressieve stad als St. Petersburg worden homo’s op klaarlichte dag in elkaar geslagen. En door de anti-homowetten zendt Poetin het signaal uit dat dit oké is. Dat organisaties als het COC in Nederland zich voor ons inzetten is ongelofelijk belangrijk. Zonder hen zou ons verhaal niet verteld worden.”
Als de stoet in beweging komt gaan de regenboogvlaggen de lucht in. De kleine, dappere groep LHBT-activisten scandeert leuzen tegen discriminatie en voor gelijke rechten. Ze worden op de voet gevolgd door de media. Sergei, journalist voor het lokale tv-station, vertelt dat hij onderweg problemen verwacht. “Het zou niet de eerste keer zijn dat er provocaties zijn. Homorechten zijn het onderwerp van debat op dit moment.”
Maar vooralsnog blijft het rustig. De stoet gaat verder over Nevsky Prospekt, slaat dan af en komt met een slinger aan bij het plein achter de uitbundig gedecoreerde orthodoxe kerk ‘Church of Our Savior of the Spilled Blood’. Hier vindt de eindmanifestatie plaats met speeches van de verschillende partijen en LHBT-activisten.
Maar nu wordt het spannend, vertelt activist Daniel. Hij wijst over zijn schouder naar een jongen in camouflagepak, kistjes, bomberjack en kaalgeschoren hoofd. “Nu de politie weg is, duiken dat soort agressieve jongens op.” Daniel loopt rond om te kijken of er gevaar dreigt. Hij wijst op een man aan de andere kant van de demonstratie. “Hij heeft net gezegd dat hij een paar nachten in de cel niet erg vindt, als hij maar een paar nichten in elkaar kan rammen. Biologisch afval noemde hij homo’s.” Daniels zorgen zijn niet ongegrond. “Dit is hun tactiek. Tijdens de demonstratie zijn we relatief veilig. Ze wachten tot we uit elkaar gaan en slaan dan mensen in elkaar. We hebben iedereen gewaarschuwd niet alleen naar huis te gaan, maar in groepjes.” Daniel knikt in de richting van de activisten. “Ik hoop dat ze luisteren.” Ondanks het gevaar denkt Daniel er niet over zijn activiteiten te staken: “Over een paar dagen organiseren we een rainbow flashmob,’ vertelt Daniel. “Waar weet ik zelfs nog niet, maar dat het opvallend wordt is zeker.”
Behalve in St. Petersburg werd ook in Moskou door LHBT-activisten zichtbaar met regenboogvlaggen meegelopen in een 1 mei-demonstratie.
[Bron/Foto’s: COC NL-Eefje Blankevoort]
