De openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht is een succes en partnerschapsregistratie gaat juridisch steeds meer op het huwelijk lijken. Maar er zijn knelpunten, zoals de internationele erkenning en de rechtspositie van ouders en kinderen.
Dat blijkt uit een onderzoeksrapport dat minister Hirsch Ballin van Justitie vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Een nieuw kabinet zal daarover een standpunt bepalen. Het COC vindt dat die knelpunten nu in de formatie voortvarend opgelost moeten worden.
Het aantal huwelijken van paren van gelijk geslacht neemt iets af na de geslaagde introductie in 2001. Daarnaast blijft een relatief kleine groep voor het geregistreerd partnerschap kiezen.
Feestelijk trouwen of zakelijk registreren
Bij de keuze voor een huwelijk staat voor veel paren de traditionele, emotionele en symbolische betekenis van het huwelijk voorop, terwijl bij paren die kiezen voor het geregistreerd partnerschap zakelijke motieven meer op de voorgrond staan ‘om alles goed te regelen’.
Evaluatie
Het gaat om een evaluatie van de Wet openstelling huwelijk en van de Wet geregistreerd partnerschap. De evaluatie is uitgevoerd door een multidisciplinair team van onderzoekers verbonden aan de Universiteit Utrecht, in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie.
Positie van kinderen
Uit het onderzoek blijkt dat de positie van kinderen binnen geregistreerde partnerschappen om aandacht vraagt. Bij het geregistreerd partnerschap vormt het niet automatisch ontstaan van het juridisch vaderschap van een kind een belangrijk knelpunt wat ook in een man-vrouw relatie vergaande juridische gevolgen kan hebben. Voor twee vrouwen (of mannen) staat alleen de weg van (partner) adoptie open om het juridisch ouderschap te verwerven. Een wetsvoorstel dat adoptie voor paren van gelijk geslacht regelt, ligt in de Tweede Kamer.
Bewuste keuze
Het geregistreerd partnerschap lijkt overigens juridisch steeds meer op het huwelijk, maar mensen die voor registratie kiezen, doen dat zeer bewust op zakelijke gronden en kiezen niet voor de traditionele, emotionele en symbolische betekenis van het huwelijk. Ringen en een feest komen er dan ook niet vaak aan te pas.
Qua inkomen en opleiding zijn de groepen wel gelijk. Uit het onderzoek komt naar voren dat geregistreerde partners beter op de hoogte zijn van de daaraan verbonden rechten en plichten dan gehuwden. In het buitenland zullen het Nederlandse ‘homohuwelijk’ en het geregistreerde partnerschap slechts zelden worden erkend, zo blijkt uit het onderzoek.
Poltieke keuze
Of het geregistreerd partnerschap moet worden afgeschaft, dan wel ongewijzigd of in aangepaste vorm blijft voortbestaan, is een politieke keuze. Het huidige demissionaire kabinet zal daarover geen standpunt innemen, maar dat overlaten aan het nieuwe kabinet. Het COC pleit er dan ook voor om al in de formatie goede afspraken te maken over het oplossen van de geconstateerde knelpunten.
Met de invoering van het geregistreerd partnerschap in 1998 voor paren van gelijk en verschillend geslacht, en de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht in 2001 is het Nederlandse familierecht ingrijpend veranderd.
Het evaluatierapport geeft inzicht in het huidige relatierecht, legt knelpunten bloot en onderzoekt welke rol het geregistreerd partnerschap naast het opengestelde huwelijk vervult.
