Gewetensbezwaren verdienen een respectvolle behandeling, zoals nu in het nieuwe regeerakkoord staat over de gewetensbezwaarde trouwambtenaren. Maar dat geldt enkel voor oude trouwambtenaren, want nieuwe moeten gewoon de wet uitvoeren. Dat concludeert Anders Schinkel in zijn proefschrift over gewetensbezwaren, dat hij maandag 12 februari verdedigt aan de Faculteit Filosofie van de Vrije Universiteit te Amsterdam.
Gewetensbezwaren komen vooral voor in de context van abortus, dienstplicht en homohuwelijk. Ze onderscheiden zich van andere bezwaren doordat ze de diepste overtuigingen van een mens raken en dienen daarom respectvol behandeld te worden, stelt
Anders Schinkel
in zijn proefschrift _Conscience and Conscientious Objections_. Het gaat immers om iets dat volstrekt anders is dan wanneer iemand ergens ‘geen zin in heeft’.
Het geweten is in zekere zin altijd religieus, zegt Schinkel, maar hij vat dit wel breed op. Een overtuigde pacifist kan gewetensbezwaren hebben tegen de dienstplicht, zonder een religie aan te hangen.
Als de overheid geen ruimte maakt voor gewetensbezwaren, wordt mensen een essentieel element van hun menszijn ontzegd, beargumenteert Schinkel. Hij vindt het een goed idee de positie van gewetensbezwaarde ambtenaren te beschermen, zoals in het huidige regeerakkoord staat.
Maar dit moet dan volgens hem gaan om trouwambtenaren die al in dienst waren voordat het ‘homohuwelijk’ mogelijk was. ‘Nieuwe ambtenaren moeten zich er bij neerleggen dat het sluiten van een homohuwelijk bij de functie hoort, lijkt mij. Zij leggen een eed af dat ze de wetten van dit land zullen naleven’.
In zijn proefschrift staat ook een uitgebreid interview met
Nynke Eringa-Boomgaardt
, de bijzondere ambtenaar van de burgerlijke stand uit Leeuwarden die als eerste publiek maakte gewetensbezwaren te hebben tegen het sluiten van huwelijken van paren van gelijk geslacht.
Zie het interview met Nynke Eringa-Boomgaardt in het Nederlands Dagblad.
