Jhr. Jacob Schorer, in 1912 grondlegger van de Nederlandse homobeweging door oprichting van de eerste homo-emancipatieorganisatie NWHK, de voorloper van het COC, overleed op 18 augustus 1957 in Harderwijk.
Om hem namens het COC eer te bewijzen bezocht beleidsmedewerker René van Soeren zijn graf en bracht daar een kleine bloemenhulde.
Het is, ondanks de aanwijzingen van de assistent-begraafplaatsbeheerder, even zoeken naar het graf. De familiekelder van de Schorers is snel gevonden – een massief grijze deksel van flinke omvang onmiddellijk links van de ingang – maar daar ligt Jacob Schorer niet begraven. Daarvoor moeten we rechts het pad volgen. Een grote grijze grafzerk, had de assistent-beheerder me deze week telefonisch gezegd, maar daar zijn er meer van.
Pas als ik nauwkeurig de teksten op de grafzerken lees, vind ik het graf. Het is de laatste in de rij net voor de bocht. Groot en grijs inderdaad. De letters zijn nauwelijks te lezen, want ze zijn niet beschilderd en steken dus niet af.
Een bijna anoniem graf van de man die de basis gelegd heeft voor de vrijheid voor holebi’s bijna honderd jaar na de start van zijn werk. Een bijna anoniem graf, waarvan de assistent-beheerder geen idee had wie die Jacob Schorer eigenlijk is, geen idee heeft dat daar de grondlegger van de Nederlandse homobeweging begraven ligt.
Begrijpelijk, want behalve zijn naam, titels, geboorteplaats en –datum en sterfplaats en -datum staat er niets op het graf. Je loopt er zo voorbij – wat ik de eerste keer dan ook doe.
Jhr. Mr. J.A. Schorer, wiens naam voorleeft in het veertig jaar geleden vanuit het COC opgerichte Schorer – Kenniscentrum voor homospecifieke gezondheidszorg in Amsterdam, legde de basis voor de Nederlandse homobeweging met de oprichting van het Nederlandsch Wetenschappelijk Humitair Komitee (NWHK) in 1912. Een jaar eerder was het voor homoseksuele discriminerende artikel 248-bis in het Wetboek van Strafrecht ingevoerd. De afschaffing daarvan – daar heeft Schorer zich de rest van zijn leven voor ingezet.
Pas ver na zijn dood in 1957 werd dat doel begin jaren zeventig bereikt. Door de volgende generatie die het stokje van hem overnam. Onder andere door de afgelopen week overleden Henri Methorst, erelid en oud-bestuurslid van het COC. Het was zijn uitgeverij die in 1947 _Gelijkheid van Recht_, het laatste pamflet van Schorer uitgaf – wat de band tussen de eerste en de tweede generatie van de Nederlandse homobeweging pregnant weergeeft.
Ik leg de bloemen bij zijn graf. In de afgelopen vijftig jaar is er veel veranderd, waar deze man de basis voor gelegd heeft. In 2011/2012 is het honderd jaar geleden dat die strijd begonnen is. Dan dienen we dat groots te herdenken, o.a. met een plechtigheid bij dit graf. Wat mij betreft zijn de voorbereidingen daarvoor nu begonnen – want de plaats voor die ceremonie hoef ik niet meer te zoeken.
Meer weten over jhr. Jacob Schorer, zijn werk en zijn tijd?
Lees dan de dit jaar verschenen biografie van Theo van der Meer over zijn leven, en meer nog over homoseksualiteit in de eerst helft van de twintigste eeuw. Te koop in de betere boekhandel of te bestellen bij Schorer – www.schorer.nl.
_Theo van der Meer, Jonkheer mr. Jacob Anton Schorer (1886-1957), Een biografie van homoseksualiteit – Schorer Boeken – Amsterdam, 2007 – ISBN 978-90-73341-30-2._
