Tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties VN) in New York hebben 66 landen ingestemd met de verklaring tegen discriminatie op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit. Een historisch moment, want nooit eerder is zo’n verklaring op dit hoge diplomatieke niveau gedaan.
‘Dit is echt een doorbraak’, zegt Joyce Hamilton, bestuurslid internationaal beleid van COC Nederland, die bij de VN-vergadering aanwezig is. ‘Voor het eerst is daarmee op wereldniveau door landen uit alle continenten uitgesproken dat holebi/transgenderrechten mensenrechten zijn en dat er een einde moet komen aan de strafbaarstelling van homoseksualiteit’.
De Verklaring werd in de Algemene Vergadering voorgelezen door Argentinië en kreeg ongekende steun uit alle werelddelen, waaronder van zes Afrikaanse landen.
Het opstellen van deze Verklaring is gecoördineerd door een groep landen uit alle werelddelen, waaronder Brazilië, Kroatië, Duitsland, Frankrijk, Gabon, Japan, Nederland en Noorwegen. De Verklaring werd gepresenteerd door minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken en de Franse staatssecretaris voor Mensenrechten Rama Yade.
Definitieve lijst van ondertekenaars van de Verklaring over seksuele gerichtheid, genderidentiteit en mensenrechten (totaal 66):
_Albanië, Andorra, Argentinië, Armenië, Australië, Oostenrijk, België, Bolivia, Bosnië-Herzegovina, Brazilië, Bulgarije, Canada, Kaapverdië, Central Afrikaanse Republiek, Chili, Colombia, Kroatië, Cuba, Cyprus, Tsjechië, Denemarken, Ecuador, Estland, Finland, Frankrijk, Gabon, Georgië, Duitsland, Griekenland, Guinea-Bissau, Hongarije, IJsland, Ierland, Israël, Italië, Japan, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Malta, Mauritius, Mexico, Montenegro, Nepal, Nederland, Nieuw-Zeeland, Nicaragua, Noorwegen, Paraguay, Polen, Portugal, Roemenië, San Marino, Sao Tome en Principe, Servië, Slowakije, Slovenië, Spanje, Zweden, Zwitserland, Macedonië, Timor-Leste, Verenigd Koninkrijk, Uruguay en Venezuela._
De Verenigde Staten stemde als enige Westerse land tegen de Verklaring. Het Vaticaan en de meeste islamitische en Afrikaanse landen stemden tegen. Terwijl alle EU-landen voorgestemd hebben, stemde EU-kandidaatlid Turkije echter tegen. Opvallend is ook dat Zuid-Afrika niet bij de ondertekenaars van de Verklaring te vinden is.
Het Vaticaan heeft zich oorspronkelijk fel tegen de Verklaring gekeerd en die ook niet ondersteund, maar het wordt als een betekenisvolle wending gezien dat de Heilige Stoel in de Algemene Vergadering een oproep gedaan heeft om een einde te maken aan de strafbaarstelling van homoseksuele handelingen.
De Verklaring veroordeeld moord, marteling, willekeurige arrestaties en het onthouden van economische, sociale en culturele rechten, waaronder ook het recht op gezondheid. De landen die de Verklaring onderschrijven roepen wereldwijd alle landen op de mensenrechten van allen, ongeacht seksuele gerichtheid of genderindenteit, te bevorderen en beschermen en een einde te maken aan strafrecht op grond van seksuele gerichtheid of genderidenteit.
De Verklaring is niet bindend en geeft geen nieuwe rechten, maar bevestigd nu wel op het hoogste VN-niveau wat het VN-Mensenrechtencomité op grond van het Internationaal Handvest voor Burger- en Politieke Rechten (ICCPR) – een hoeksteen van het internationale mensenrechtenbeleid – al in 1994 in een historisch oordeel vaststelde, namelijk dat wetten die homoseksualiteit strafbaar stellen in strijd zijn met de universele rechten van de mens.
Een delegatie van holebi/transgenderactivisten uit tal van landen was aanwezig bij deze zitting van de VN-Algemene Vergadering om voor deze Verklaring te lobbyen. Dankzij hun inzet heeft de Verklaring meer steun gekregen dan oorspronkelijk gedacht en gehoopt werd. Deze activisten konden aanwezig zijn dankzij financiële steun van Duitsland en Nederland aan ILGA en de samenwerking met COC Nederland.
De landen die de Verklaring ondersteund hebben, zijn op verzet gestuit van een groep van landen die met een alternatieve Verklaring kwamen. Daarin wordt het principe van non-discriminatie en gelijkberechtiging weliswaar erkent, maar gesteld dat universele mensenrechten niet bedoeld zijn om de aandacht te richten op de rechten van bepaalde groepen. Die Verklaring, gepusht door de Organisaties van de Islamitische Conferentie (OIC). kreeg de steun van 60 landen.
Definitieve lijst van ondertekenaars van de Verklaring van Syrië (totaal 57):
_Afghanistan, Algerije, Bahrein, Bangladesh, Benin, Brunei Darussalam, Kameroen, Tsjaad, Comoros, Ivoorkust, Democratische Volksrepubliek Korea, Djibouti, Egypte, Eritrea, Ethiopië, Fiji, Gambia, Guinea, Indonesië, Iran, Irak, Jemen, Jordanië, Kazachstan, Kenia, Koeweit, Libanon, Libisch-Arabisch Jamahiriya, Malawi, Maleisië, Malediven, Mali, Mauritanië, Marokko, Niger, Nigeria, Oeganda, Oman, Pakistan, Qatar, Rwanda, Sint Lucia, Saoedi-Arabië, Senegal, Sierra Leone, Solomon Eilanden, Soedan, Somalië, Swaziland, Syrië, Tajikistan, Togo, Tunesië, Turkmenistan, Verenigde Arabische Emiraten, Tanzania, en Zimbabwe._
Eerder tijdens deze zittingsdag van de Algemene Vergadering werd een resolutie aangenomen waarin buitenrechtelijke executies werden veroordeeld. In die resolutie wordt expliciet gerefereerd aan moorden vanwege iemands seksuele gerichtheid. Oeganda heeft geprobeerd deze passage te laten schrappen uit de resolutie, maar dat werd in een stemming met 78 tegen 60 stemmen afgewezen.
Lees hier de Engelstalige versie van de VN-verklaring.
Zie ook:
COC VN-lobby – De spanning stijgt
COC in New York bij AV Verenigde Naties
Voortouw VN-initiatief holebi/transgenderrechten
Oproep steun VN-verklaring holebi/transgendermensenrechten
VN – Unieke verklaring tegen homo/transgenderdiscriminatie
