Zweden heeft het huwelijk opengesteld voor paren van gelijk geslacht, op de dag af precies acht jaar nadat in Nederland het eerste huwelijk wereldwijd tussen paren van gelijk geslacht werd gesloten.
Een grote meerderheid in het Zweedse parlement stemde woensdag voor de openstelling van het huwelijk. Vanaf 1 mei a.s. kunnen die gesloten gaan worden.
Het wetsvoorstel om het huwelijk open te stellen voor paren van gelijk geslacht werd in het parlement met een ruime meerderheid aangenomen: 261 voorstemmers, 22 tegen en 16 onthoudingen.
Van de coalitiepartijen was alleen de Kristdemokraterna (KD – christen-democratische partij) tegen. Het argument daarvoor is dat de partij het ‘al eeuwenoude instituut huwelijk’ wil handhaven.
Vanaf 1 mei a.s. kunnen paren van gelijk geslacht in Zweden in het huwelijk treden. Vanaf die datum vervalt de partnerschapsregistratie die het al vanaf 1995 in Zweden voor paren van gelijk geslacht mogelijk maakte om hun relatie wettelijk te laten vastleggen. Paren die al een geregistreerd partnerschap gesloten hebben, houden die of kunnen hun relatie laten omzetten in een huwelijk.
Soren Juvas, voorzitter van de Zweedse holebi-organisatie RFSL, noemt de openstelling ‘een grote overwinning’ voor de gelijkberechtiging van homoseksuele mannen en lesbische vrouwen.
Het is nog niet helemaal duidelijk wat het effect van de openstelling zal zijn voor kerkelijke huwelijksluitingen die in Zweden ook wettelijk mogelijk zijn. De lutherse Svenska Kyrkan (Kerk van Zweden) zegent sinds 2007 homo/lesbische relaties en staat ook open voor homoseksuele priesters. De kerk is van mening dat het huwelijk gelijk gesteld kan worden met het geregistreerd partnerschap, maar geeft er de voorkeur aan dat de term ‘huwelijk’ voorbehouden blijft voor man/vrouwrelaties. In februari liet een meerderheid van de bisschopen van de Svenska Kyrkan echter weten dat zij vanaf de openstelling zullen stoppen met het sluiten van wettelijke huwelijken. Een definitief besluit over de opstelling van de Kerk van Zweden zal genomen worden op een dit najaar geplande synode. Dat is nodig, omdat de nieuwe wetgeving ook betekent dat kerken een nieuwe vergunning voor het sluiten van wettelijke huwelijken moeten aanvragen.
De christen-democraten van de KD pleitte er daarom voor het recht op de sluiting van huwelijken voor te behouden aan de burgerlijke overheid en tegelijk het woord ‘huwelijk’ voor de verbintenis juridisch te schrappen. De kerken zouden de verbintenissen alleen nog mogen inzegenen. Daarmee kiest de KD voor het model zoals dat in veel andere landen, waaronder Nederland, wordt gehanteerd.
De KD gelooft ondanks de, weinig verrassende, politieke nederlaag niet, dat de nieuwe wet een lang leven beschoren zal zijn. ‘Over 10 tot 15 jaar hebben we ook een burgerrechtelijke huwelijkswet. Dat we een multiculturele samenleving hebben met een neutrale staatsoverheid, kan niet zonder dat het huwelijk ook civielrechtelijk geregeld is’, zei een KD-fractielid gisteren.
Een poll gehouden in januari jl. maakt duidelijk dat ruim 70 procent van de Zweedse bevolking voorstander is van de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht.
Behalve in Nederland, was het huwelijk voor paren van gelijk geslacht de afgelopen jaren al mogelijk geworden in België, Spanje, Canada, Zuid-Afrika, Noorwegen.
Daarnaast is het huwelijk ook opengesteld in de Amerikaanse staten Massachusetts en Connecticut en van mei tot november vorig jaar ook in Californië. In deze laatste staat buigen rechters zich nu over de kwestie na een referendum waarin de openstelling weer te niet gedaan werd. In de staten Vermont en New Hampshire wordt er momenteel in het parlement gesproken over openstelling van het huwelijk.
Zie verder ons dossier Homohuwelijk.
