Halfnaakte modellen op billboards zijn in Italië de gewoonste zaak van de wereld, maar twee volledig geklede mannen die elkaar kussen of tussen de benen grijpen – dat geeft een rel. Het is duidelijk: fotograaf Oliviero Toscani, bekend van zijn werk voor Benetton, heeft weer toegeslagen.
En Oliviero Toscani komt met zijn billboards voor het kledingmerk Ra-Re precies op het moment dat er in Italië een hevig politiek en maatschappelijk debat heerst over het legaliseren van homo-relaties. Een debat waar het Vaticaan zich ook onmiddellijk in gemengd heeft.
Inmiddels stromen de klachten over de billboards binnen bij het Romeinse stadsbestuur. ‘Deze posters zijn vulgair en een slecht voorbeeld voor onze kinderen’, is het commentaar van de woordvoerder van oudervereniging MOIGE, die voor een verbod van de campagne bepleit. ‘En dat heeft niets te maken met seksuele voorkeur, want deze posters zouden ook onfatsoenlijk zijn als ze een man en een vrouw zouden tonen’. Ook een organisatie die zich de Burgerverdedigingsbeweging noemt, heeft zich bij de kritiek aangesloten. ‘Natuurlijk respecteren we homoseksualiteit, maar deze posters zijn moeilijk aan kinderen uit te leggen en dienen daarom verwijdert te worden’, zo liet een woordvoerder van deze beweging weten.
Oliviero Toscani is een kunstenaar die zijn carrière gebaseerd heeft op foto’s die een schok bij het publiek veroorzaken. Met de vaak controversiële posters van Benetton kreeg hij daarmee internationale vermaardheid.
Toscani’s commentaar op de commotie is dan ook typisch voor zijn werkwijze te noemen. Toscani heeft inmiddels namelijk onbekommerd toegegeven dat hij met deze campagne voor het kledingmerk Ra-Re bewust heeft ingespeeld op de huidige politieke controverse over het ‘homohuwelijk’. ‘Er woedt nu een heftig debat over homoseksualiteit in Italië en dus dacht ik dat dit een geschikt moment is om met zoiets als deze posters te komen’, verklaarde Toscani tegenover het Britse blad The Observer.
‘Ik denk niet dat de foto’s vulgair zijn. Ze laten enkel twee mannen zien die samen lol hebben en wat aan het rollebollen zijn. En tegen die ouders die nu klagen, kan ik alleen maar zeggen dat hun kinderen allang weten hoe ’t zit. Het Vaticaan is natuurlijk niet zo gelukkig met deze campagne, maar de kerk is dan ook een achterhaald instituut in de hedendaagse wereld. Ik denk niet dat Rome nog enige invloed op jongeren heeft.’
Dit is niet de eerste rel over een reclamecampagne van Toscani. Gedurende de achttien jaar dat hij voor Benetton werkte, is Toscani veelvuldig beschuldigd van cynisme vanwege het gebruik van omstreden foto’s ten behoeve van commerciële doeleinden. Zo gebruikte hij in Benetton-campagnes foto’s van een stervende aidspatient, gehandicapte kinderen en een non die een priester kust. In 2000 eindigde de samenwerking tussen Toscani en Benetton, omdat een campagne met foto’s van Amerikaanse gevangenen die in de dodencel op hun executie wachten tot een serie van aanklachten geleid hadden.
De klachten en verzoeken om de billboards met de ‘rollebollende mannen’ te verwijderen, maken overigens nauwelijks kans. Een woordvoerder van de gemeente Rome heeft namelijk verklaard dat het niet de taak van de gemeente is om te bepalen wat moreel acceptabel is of niet.
