Het weigeren handdoeken te bedrukken met een tekst die verwijst naar een gaysporttoernooi is geen onderscheid op grond van homoseksuele gericht.
Tot dat oordeel komt de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) in een zaak tussen Stichting Gay Sport Nijmegen en textielbedrukkingsbedrijf Konavo uit Nieuwe Tonge.
De CGB komt tot dit oordeel omdat een ondernemer zelf mag bepalen welke producten hij verkoopt. De wet kent geen verplichting tot het leveren van producten die niet in het assortiment zitten. De wet vereist wel dat het assortiment voor iedereen beschikbaar is. De ondernemer mag daarbij geen groepen uitsluiten, bijvoorbeeld vanwege hun geslacht of omdat ze homoseksueel zijn.
Dat blijkt uit twee oordelen van de CGB waarin klachten van consumenten getoetst werden aan de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB).
Herenmodezaak
Vorig jaar kreeg de CGB een zaak (oordeel 2009-58) voorgelegd waarbij een bank een voordeelpakket aanbood aan haar klanten. Een van de voordelen bestond uit korting bij een herenmodezaak. Een vrouw klaagde bij de CGB dat het pakket niet ook voorzag in een korting bij een damesmodezaak. Omdat de gelijkebehandelingswetgeving geen verplichting kent tot het leveren van bepaalde goederen en diensten, kreeg de vrouw geen gelijk. De korting gold immers voor zowel mannen als vrouwen, hoewel deze laatste groep hier waarschijnlijk minder in geïnteresseerd is. Zolang maar niemand als klant wordt uitgesloten, is er geen sprake van strijd met de wet.
Handdoeken
Een vergelijkbaar geval is dat van textielbedrukkingsbedrijf Konavo uit Nieuwe Tonge die geen handdoeken met een bepaalde tekst wil bedrukken. Stichting Gay Sport Nijmegen diende hierover een klacht in bij de CGB. De drukkerij wilde wel handdoeken leveren aan de stichting, maar weigerde daarop een tekst te drukken met de term ‘gaysport’ erin. De CGB oordeelde dat het een leverancier vrij staat zelf te bepalen wat hij levert (oordeel 2010-32).
Het is begrijpelijk dat de weigering een handdoek te leveren met een tekst die verwijst naar een homosporttoernooi, als kwetsend wordt ervaren door homo’s. Dat de drukker zich hierbij beriep op zijn geloofsovertuiging doet voor de toetsing aan de AWGB hier niet ter zake. Doorslaggevend voor de CGB is dat de textieldrukker artikelen met een dergelijke tekst in het geheel niet wil vervaardigen en dus aan niemand wil verkopen, ook niet als de koper heteroseksueel is.
Voorop staat dat ondernemers niemand op grond van een bij wet beschermde grond als klant mogen weigeren. Klanten kunnen zich echter niet op de gelijkebehandelingswetgeving beroepen om te eisen dat zij een product geleverd krijgen dat niet tot het assortiment van de ondernemer behoort. Aanbieders hebben daartoe geen verplichting, ongeacht de reden waarom zij bepaalde goederen niet willen vervaardigen of verkopen.
De CGB beantwoordt tenslotte ook nog de vraag of de wet strenger is wanneer het hier zou gaan om een bedrijf dat om religieuze redenen de tekst ‘joods toernooi’ of ‘moslimtoernooi’ zou weigeren te drukken en of in die zin homoseksuelen ongelijk worden behandeld door de AWGB. Deze vraag moet negatief worden beantwoord oordeelt de CGB. Ook in die zin is er volgens de CGB dus geen sprake van ongelijke behandeling in de zin van de wet.
Canada
Dit CGB-oordeel staat haaks op dat van de Canadese tegenhanger van de commissie en het vonnis van het Canades Hooggerechtshof in de geruchtmakende zaak Brillinger v. Brockie.
In die zaak weigerde een christelijke drukker materiaal te drukken van een holebi-organisatie. De rechter oordeelde dat de drukker dat enkel zou mogen weigeren als het drukwerk teksten zou bevatten die letterlijk haaks staan op de bijbelse afwijzing van homoseksualiteit van de drukker of die opvatting belachelijk maakt. Maar de drukker zou dat niet mogen weigeren voor algemeen en neutraal drukwerk zoals briefpapier of visitekaarjes.
Het louter bedrukken van een handdoek met de naam van het sporttoernooi zou daar ook onder gerekend kunnen worden.
Bovendien wees het Canadese Hooggerechtshof er nadrukkelijk op dat de weigering van de drukker niet enkel de rechten van de klager aantast, maar ook een aantasting is van de waardigheid van homoseksuelen als consumentengroep. Anti-discriminatiewetgeving heeft volgens het Hof tot doel om die positie te beschermen – een uitspraak die fundamenteel verder gaat dan de graduite ‘erkenning’ van de CGB dat de weigering van de textieldrukker door homoseksuelen als ‘kwetsend’ zal worden ervaren, maar geen discriminatie is…
Zie ook:
Christelijke drukker weigert werk voor Gay Sport Nijmegen
Gay Sport Nijmegen – betoog voor de CGB, 7 december 2009
Zie verder ons dossier Veiligheid en discriminatie.
