De Nijmeegse cultuur- en kerkhistoricus Peter Nissen is teleurgesteld uit de Rooms-Katholieke Kerk gestapt en heeft zich nu als ‘vriend’ aangesloten bij de de Remonstrantse Broederschap. ‘In die kerk mag iedereen zich welkom heten, vrouw en man, homo en hetero, arm en rijk, geleerd en eenvoudig’, schrijft Nissen op zijn weblog.
Precies op de dag dat de Remonstranten dat bewijzen met een drukbezochte kerkdienst met Songfestivalliedjes – met het COC als eregast op de eerst rij.
Nissen is teleurgesteld over het instituut van de RK-Kerk, vandaar het ‘kerkelijk verhuisbericht’ op het weblog van de prominente en kritische commentator op de gang van zaken in de katholieke kerk.
‘Het instituut is niet heilig’, schrijft Nissen. ‘Het is een huis waar je je thuis moet kunnen voelen. Daarom kan er een moment komen waarop iemand zegt: zo is het genoeg, ik vertrek, ik ga eens ergens anders kijken. Dat moment is voor mij gekomen’. ‘Ik neem als vriend mijn intrek in een kerk die in dezelfde mij dierbare eeuwenoude en brede christelijke traditie staat, maar die vrij baan geeft aan vernieuwing, aan vrouwen en mannen met talenten, aan verbeelding en geestkracht’.
‘In die kerk mag iedereen zich welkom heten, vrouw en man, homo en hetero, arm en rijk, geleerd en eenvoudig. Het voorbeeld van Jezus inspireert er mensen tot gastvrije barmhartigheid, tot vrijmoedig getuigenis en tot vrijzinnige creativiteit. In die kerk heerst de poëzie boven de wet, de rekkelijkheid boven de rechtzinnigheid. Met die idealen voor ogen proberen remonstranten samen kerk te zijn. Daarom weet ik mij als vriend welkom bij de Remonstrantse Broederschap’.
Het zijn woorden die volkomen aansluiten op de preek van Tom Mikkers, algemeen-secretaris van de Remonstrantse Broederschap en de bedenker van _Hallelujah Europe!_, de drukbezochte kerkdienst met songfestivalliedjes die het kerkgenootschap afgelopen zondag organiseerde.
‘In mijn ogen perverteert het geloof als het een vast omschreven kerkelijk uitverkiezingsprogramma wordt’, zegt Mikkkers in zijn preek. ‘Omdat geloven niets te maken heeft met stellingname (met zo is het) maar met een innerlijk afgestemd zijn op jezelf, je medemens en op het grotere geheel dat we misschien ook wel bij gebrek aan zeker weten God noemen’.
‘Jezus was een religiecriticus van het zuiverste soort’, zegt Mikkers. ‘Wat dat betreft is in mijn ogen de angst voor kritiek op religie in onze tijd volkomen ongegrond. Want religie versteent zonder kritiek’.
Volgens Mikkers moest Jezus ‘niets hebben van lettervreters of religieuze bobo’s die meenden dat zij uit naam van God konden bepalen wie deugden en wie niet. Jezus riep het establishment tot de orde. Jezus maakte de afstand kleiner, niet groter. Jezus maakte wat heilig is weer gewoon en wat gewoon was weer heilig. Jezus betwijfelde in alle openheid de religieus correcte antwoorden en aannames’.
Vandaar ook de eregasten tijdens deze kerkdienst: – Marije Cornelisen, Europarlementslid voor GroenLinks, en COC-vicevoorzitter Vera Bergkamp en GK-hoofdredacteur Henk Krol.
Tegen Cornelissen zegt Mikkers: ‘Spreek de dominee, de imam, de priester en de paus aan op de overtuiging waarop zij zich beroepen. Spreek hen aan op het mededogen dat in alle grote godsdiensten centraal staat’.
In zijn woorden aan Bergkamp en Krol herinnert Mikkers aan de hostie-acties van enkele maanden geleden in de Sint-Janskathedraal in Den Bosch.
‘Toen zaten jullie nederig in een andere godshuis op de laatste rij en smeekten om mee te mogen doen. Het was een schandelijke vertoning. Niet omdat jullie er waren; ook niet omdat er roze hosties werden uitgedeeld of omdat een enkeling verkleed in de kerk zat maar omdat van de kant van de kerk de communie met mensen werd verbroken. Vandaag zitten jullie op de eerste rij. Laat daarmee voor nu genoeg gezegd zijn’.
In de slotwoorden van zijn preek roept Mikkers ‘boven alles de wijsheid (te) eren die godzijdank steeds weer in het gelijk wordt gesteld door het optreden van al degenen die de moed hebben om een eigen lied te zingen hoezeer zij daarmee ook de veroordeling van sommigen over zich afroepen. Opdat het heilige gewoon en het gewone weer heilig wordt: Shalalie-shalala’.
De Remonstranten vormen een klein kerkgenootschap met in totaal ruim 6000 leden en vrienden, verdeeld over ongeveer 45 gemeenten. Vanwege hun veronderstelde vrijzinnigheid werden ze vierhonderd jaar geleden door de Dordtse Synode in de ban gedaan. Sindsdien zijn de Remonstranten ‘het kleine eigenwijze zusje van de grote protestantse kerk geweest’, zo staat op hun website te lezen.
Als eerste kerk ter wereld konden bij de Remonstranten ook relaties van paren van gelijk geslacht gezegend worden. Mede vanwege die grensverleggende houding werd de Remonstrantse Broederschap dit jaar door het COC de Bob Angelo Penning toegekend.
Vandaag geven de remonstranten (en de oud-katholieken) steun aan het initiatief van het COC en LKP van een christelijk statement over homogerelateerd geweld.
Zie hier Ruimte voor de Geest: een kerkelijk verhuisbericht op het weblog van Peter Nissen.
Zie ook Trouw – Songfestival geeft dienst nieuw leven.
Zie verder Hallelujah Europe!
En kon je er 16 mei niet bij zijn?
Op zondag 23 mei (enkele dagen voor het Eurovisie Songfestival) zal NCRV Schepper en Co een reportage over Hallelujah Europe! uitzenden op radio 5. Deze uitzending begint om 15.00 uur.
