COC Nederland duidt Tiwonge Chimbalanga en Steven Monjeza in de berichtgeving aan als ‘homopaar’ en daarin staan we niet alleen – ook internationaal gebeurd dit. Maar het is de vraag of dit wel juist is. De transgenderbeweging stelt waarschijnlijk terecht dat dit naar Westerse definities onjuist is. Om strijd daarover te voorkomen, zal het COC voortaan neutraal spreken over het ‘Malawi Paar’. Dat houdt de focus op de hoofdzaak: de vrijlating van Chimbalanga en Monjeza én het schrappen van de sodomiewetten op grond waarvan zij zo zwaar gestraft zijn. Want dat raakt alle holebi’s en transgenders in Malawi en daarvoor moeten holebi’s en transgenders wereldwijd de handen ineen slaan.
Tiwonge Chimbalanga noemt zich vrouw, kleedt zich als vrouw en staat bekend als ‘Tante Tiwo’. Chimbalanga’s eigen familie en dorpsgenoten hebben zich daar altijd voor genegeerd en zijn ervan beschuldigd dat ze Tiwonge ‘behekst’ hadden. Uiteindelijk is Tiwonge op 13-jarige leeftijd uit het dorp verjaagd. Maar diens zelfbewustzijn is daardoor niet gebroken.
Ook tijdens het politieonderzoek heeft Chimbalanga steeds volgehouden een vrouw te zijn – en Steven Monjeza is haar man. Om vast te stellen of dit wel klopt, heeft Chimbalanga vernederend lichamelijk onderzoek moeten ondergaan. Dat blijkt uit het vonnis van de rechter.
De rechter schrijft echter in zijn vonnis dat het ‘onweerlegbaar’ is dat Chimalanga en Monjeza ‘allebei mannen zijn’. Louter lichamelijk zou dat kunnen kloppen, maar die vaststelling is voor de aanklager en de rechter vooral juridisch van groot belang. Omdat het paar daarmee aangeklaagd en veroordeeld kon worden op grond van de oude koloniale sodomiewetten van Malawi. Op grond daarvan zijn seksuele contacten tussen mannen strafbaar.
Maar daarmee zijn Chimbalanga en Monjeza nog geen homopaar. De transgenderbeweging stelt waarschijnlijk terecht dat dit naar Westerse definities niet juist is. Het gaat om een paar waarvan één partner naar deze definities een cross dresser of transgender is – een benaming die we overigens niet voor mensen kiezen, maar aan hen zelf overlaten.
Zelf gebruiken Chimbalanga en Monjeza zulke termen niet. Ze noemen zich ‘gewoon’ een paar, ze houden van elkaar, willen samen zijn als ‘man en vrouw’ en hebben dat laten blijken met een traditioneel verlovingsfeest. Zoals elk paar dat in Malawi doet.
Waar ze tegenaan gelopen zijn, is een samenleving die daar afwijzend tegenover staat en dat op een verschrikkelijke manier afstraft. Veertien jaar cel met dwangarbeid. Op grond van wetgeving waarmee seksuele handelingen tussen mannen strafbaar worden gesteld.
De holebi/transgenderbeweging wereldwijd moet zich nu richten op:
– de vrijlating van Chimbalanga en Monjeza;
– het schrappen van de sodomiewetgeving in Malawi.
Dat laatste is van belang, omdat de rechter immers duidelijk gemaakt heeft dat hij bewust de maximumstraf heeft opgelegd om een ‘afschrikwekkend’ voorbeeld te stellen voor iedereen in Malawi die het ook maar overweegt hetzelfde te doen als Chimbalanga en Monjeza. Dat afschuwelijke dreigement treft alle homoseksuele mannen, lesbische vrouwen, biseksuelen en transgenders in Malawi of hoe wij ze ook mogen noemen of – meer nog – hoe ze zichzelf ook noemen. Om aan de verschrikkelijke dreiging van die afschuwelijke wetgeving een einde te maken moet de holebi/transgenderbeweging wereldwijd de handen ineen slaan.
Om daar een bijdrage aan te leveren zal COC Nederland in zijn berichtgeving niet meer spreken over het ‘homopaar’ uit Malawi. Vooral om Chimbalanga en Monjeza zelf recht te doen: een paar dat ‘gewoon’ in liefde wil samenleven, zoals alle mensen die van elkaar houden.
