In het Oostenrijkse Linz werd de bevrijding van het kamp Mauthausen, 61 jaar geleden, herdacht. Ter gelegenheid daarvan werd een conferentie gehouden waar apart de vervolging van lesbische vrouwen tijdens het Nazi-regime aandacht kreeg.
Algemeen wordt vaak gedacht dat de Nazi’s zich niet veel aantrokken van lesbisch gedrag onder vrouwen. Dan wordt echter vergeten dat vijf procent van de homoseksuele slachtoffers van de Nazi-vervolging lesbische vrouwen waren. Ter herdenking van deze slachtoffers werd de aparte conferentie gehouden.
Prominente spreker tijdens de conferentie was professor
Gudrun Hauer
van de Universiteit van Wenen die een boek schreef over de positie en vervolging van lesbische vrouwen tijdens het Nazi-tijdperk. Een ‘blinde vlek’ in de geschiedschrijving over de Nazi-terreur tot nu toe, volgens Hauer.
Uit het onderzoek ‘Lesben und Nazionalismus’ van Hauer en anderen blijkt dat lesbiennes het tijdens het Nazi-regime moeilijker hadden om in hun levensonderhoud te voorzien. Vaak werd hun identiteit volledig ‘ontkend’ en werden ze gedwongen de rol van ‘maagd’, moeder of hoer te spelen.
In 1984 werd in Mauthausen op initiatief van HOSI-Wien, de Oosterijkse holebi-organisatie, de eerste
gedenksteen
voor de homoseksuele slachtoffers van de Nazi-vervolging onthuld. Sindsdien worden er jaarlijks herdenkingsbijeenkomsten en conferenties gehouden over homoseksualiteit tijdens het Nazi-tijdperk.
Anders dan in de rest van het Derde Rijk was lesbianisme sinds 1938 in Oostenrijk ook wettelijk verboden. Dat verbod bleef van kracht tot aan het begin van de zeventiger jaren. Gevolg daarvan was dat slachtoffers ook geen recht op schadevergoeding hadden. Pas recent is hier verandering in gekomen door een rechterlijke uitspraak, maar voor de meeste slachtoffers is dat veel te laat gekomen.
Zie voor meer informatie:
Oostenrijk – schadevergoeding voor vervolgden
Boeken en tentoonstelling verzet en vervolging
Over de vervolging, maar ook het verzet, van homoseksuelen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland zijn recent een tweetal boeken verschenen en is een tentoonstelling te zien in herdenkingscentrum Westerbork.
Zie daarover de volgende berichten:
