In een voor de Verenigde Staten historische stemming heeft de Senaat van de staat New York met 33 tegen 29 stemmen het burgerlijk huwelijk opengesteld voor paren van gelijk geslacht. Gouverneur Andrew Cuomo heeft de wet onmiddellijk getekend en dat betekent dat de eerste huwelijken van paren van gelijk geslacht op 24 juli a.s. gesloten kunnen worden.
Het Huis van Afgevaardigden van de staat New York had afgelopen week al een wetsvoorstel hiertoe aangenomen. In de Senaat werd een stemming diverse keren verschoven, omdat een meerderheid niet zeker was. Daarvoor was in elk geval nog een stem nodig uit het kamp van de Republikeinen.
Daardoor bleef het tot op het laatst spannend, want tot vrijdag hadden nog maar 31 Republikeinen laten weten voor te zullen stemmen. Dat was nog altijd één stem te weinig. Vier Republikeine senatoren twijfelden tot het laatst. Breekpunt was de uitzonderingspositie voor godsdienstige instellingen, die niet gedwongen wilden worden op welke manier dan ook te moeten meewerken aan het sluiten van huwelijken voor paren van gelijk geslacht.
Daarvoor werd de afgelopen dagen door de leiders van de Democraten en Republikeinen naar een compromis gezocht. Dat vorderde maar langzaam, zodag gevreesd werd dat de stemming over het zomerreces heen zou moeten worden getild. Maar uiteindelijk werd over deze kwestie een compromis gevonden. Dat compromis is vooral symbolisch van aard, want de zaken die daarin genoemd worden zijn ook al vastgelegd in de Amerikaanse Grondwet en in de Grondwet van de staat New York. Daarom kreeg het compromis ook de instemming van de New Yorkse LHBT-beweging.
Het nieuwe voorstel werd ingediend door Andrew Cuomo, de Democratische gouverneur van New York. Vlak voor de stemming in de Senaat kreeg dit geamendeede wetsvoorstel een 82-47 meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Senator Rubén Díaz sr. was de enige Democraat die tegen stemde. De overige 29 Democratische senatoren die voor de Marriage Equality Bill stemden, kregen steun van vier Republikeinen.
‘Ik kan een persoon, een mens, niet dezelfde rechten onthouden die ik en mijn echtgenote hebben’, zo verklaarde de Republikeinse senator Mark Grisanti in een bewogen stemverklaring zijn instemming met het wetsvoorstel. Daarmee wijkt Grisanti af van zijn verkiezingsbelofte de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht niet te zullen steunen.
De vier Republikeinen die het wetsvoorstel gesteund hebben, lopen gevaar hun zetel te verliezen bij de volgende verkiezingen in 2012. De ‘Republikeinse overlopers’ zijn nu al uitgeroepen tot hét doelwit van een 2 miljoen dollar kostende campagne door de National Organization for Marriage (NOM). ‘Dit komt de Republikeinse Partij duur te staan’, liet NOM-kopstuk Marry Gallagher weten.
Burgemeester Michael Bloomberg van de stad New York en een uitgesproken voorstander van de openstelling van het huwelijk reageerde opgetogen na het besluit van de Senaat. ‘Dit is een historische overwinning voor gelijkheid en vrijheid’, aldus Bloomberg. De Rooms-Katholieke bisschoppen in de staat meldden daarentegen dat ze ‘diep teleurgesteld en verontrust zijn’ door de uitkomst van de stemming. De Rooms-Katholieke Kerk stelt dat het huwelijk alleen bedoeld is voor een man en en vrouw. De compromisbepalingen in het wetsvoorstel noemde zij van ‘secundair belang’.
De afgelopen maanden hadden veel bekende New Yorkse inwoners uit zowel de amusements- als de zakelijke en ICT-wereld verklaard voorstander te zijn van gelijke relatierechten.
Gouverneur Andrew Cuomo heeft – zoals hij beloofd had – de wet onmiddellijk getekend, dus zonder de gebruikelijke tien dagen wachttijd. De eerste huwelijken van paren van gelijk geslacht kunnen gesloten worden dertig dagen nadat de gouverneur de wet met zijn handtekening bekrachtigd heeft. Op 24 juli a.s. kunnen dus de eerste bruiloften gevierd worden.
Cuomo zei na het tekenen van de wet dat de staat New York ‘een baken van sociale gerechtigheid’.
_’We reached a new level of social justice this evening, marriage equality. I said to the legislators, you look at the first word, marriage, it’s really about the second word, equality. It’s really about New Yorkers, our brothers and sisters, looking at us and saying, we want equality. We want equality in society, equality in our relationships, equality in our love, equality in our families. We want full recognition, marriage equality, and we did it today’._
New York is de zesde Amerikaanse staat waar het huwelijk wordt opengesteld voor paren van gelijk geslacht. Dat gebeurde al eerder in Massachusetts, Connecticutt, Iowa, New Hampshire, Vermont en Washington DC. In Californië wordt al jarenlang een juridische strijd gevoerd over de rechtsgeldigheid van het referendum Proposition 8, dat het aldaar opengestelde huwelijk in 2008 weer ongeldig maakte.
Het besluit van New York heeft volgens politici een enorme invloed voor de rest van het land. New York is een van de grootste en invloedrijkste staten. Door het openstellen van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht is het onvermijdelijk dat het een van de hoofdthema wordt voor de presidentsverkiezingen van 2012.
De openstelling is een min of meer definitief besluit. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Californië, kunnen volksreferenda in New York dergelijke besluiten niet terugdraaien.
De New Yorkse LHBT-gemeenschap zal zondag 26 juni ongetwijfeld haar vreugde uiten als de massale jaarlijkse Gay Pride door de stad zal trekt. De New York Pride geldt als de moeder van alle prides: die vinden hun oorsprong in de zogenaamde Stonewall Riots die op 26 juni 1969 uitbraken in New York City. Bij de Stonewall Inn verzamelden zich honderden mensen die na de bekendmaking van de stemuitslag onmiddellijk een groot feest begonnen te vieren.
Zie voor meer informatie ons dossier Homohuwelijk.
