Het Amsterdamse project Veilig in om de school werkt niet optimaal. Dat zegt PvdA-raadslid Charlotte Riem Vis, die met een aantal collega’s drie maanden onderzoek deed naar de veiligheid op scholen.
Scholen moeten onderling meer samenwerken en hun beleid beter afstemmen met politie en gemeente, maar doen dat niet uit angst voor reputatieschade. Ook ontbreekt het onder docenten aan solidariteit – een lesbische docente werd daar het slachtoffer van.
Charlotte Riem Vis en haar collega’s bezochten er ruim twintig, en spraken met directies, politiemensen, veiligheidscoördinatoren, ambtenaren en politici.
De bevindingen waren nogal wisselend. Op sommige plekken gaat het goed, maar elders hoorden ze horrorverhalen over mishandeling en weggepeste leraren.
’Veiligheid is het belangrijkste probleem op school, vinden Amsterdamse scholieren’, zegt Riem Vis. Dat blijkt uit De thermometer, een onderzoek onder scholieren. Ze maken zich zorgen over wapenbezit, criminaliteit, maar ook over cyberpesten. Dat kan net zulke grote gevolgen hebben als fysiek geweld en dat kan zelfs tot zelfmoordplannen leiden.
Riem Vis noemt geen namen van scholen waar het met de veiligheid slecht is gesteld. Maar die zijn in de hele stad te vinden. ‘Overal zijn scholen die zaken onder de pet houden en die vooral goed te boek willen staan’. Veel zaken die mis waren, hoorden de PvdA’ers dan ook niet van de school waar het was gebeurd, maar van een buurtregisseur of een andere school.
De samenwerking met de politie laat soms te wensen te over. Een buurtregisseur ondervond dat er geen informatie was over spijbelende scholieren, omdat niemand op school bijhield wie verzuimde.
Iedere school wil zijn eigen beleid maken, constateerden de raadsleden. Terwijl de ene school ervoor kiest om lastige leerlingen binnenboord te houden, willen andere er het liefst zo snel mogelijk vanaf. Dat moet anders, vindt Riem Vis. ‘Er zijn geen heldere afspraken over wat te doen bij een vechtpartij of een akelig filmpje op YouTube. Die zijn wel nodig’.
Het samenwerkingsverband Veilig in en om de school werkt volgens Riem Vis niet optimaal. Er is een systeem om incidenten te registreren, maar scholen gaan daar zeer verschillend mee om. ‘De ene school meldt de diefstal van een pen, een andere school zegt daar niet aan te kunnen beginnen. Docenten vinden het soms veel gedoe, vooral als ze niet merken wat ermee gebeurt’. De politie zou graag inzage in het systeem hebben.
Het gevoel van onveiligheid kan ook versterkt worden doordat de band tussen leerlingen en docenten minder sterk is geworden. ‘Docenten zijn geen vertrouwenspersonen meer voor leerlingen. De politie ervaart dat docenten soms bang zijn. Er is meer agressie’. De veranderingen in het onderwijs hebben hun tol geëist. ”Docenten hebben vaak de energie niet meer om meer dan het broodnodige te doen.”
Ook ontbreekt het soms aan onderlinge solidariteit. Ze geeft een voorbeeld van een docente die liet blijken lesbisch te zijn. ‘Binnen drie maanden was ze weggepest. De andere docenten vonden het haar eigen schuld. ‘Had ze het maar niet moeten vertellen’.
Niet alleen scholieren gebruiken geweld. De PvdA’ers vernamen een voorval waarbij een docent van een school in Zuid een leerling vuistslagen in het gezicht gaf. De school drong er bij de jongen op aan geen aangifte te doen, maar zijn vader pikte dat niet. De leraar is inmiddels vertrokken.
Zie ook:
