In Achtkarspelen heeft geen weigerambtenaren en in een drie weken geleden aangenomen PvdA-motie werd expliciet gesteld dat ook in de toekomst alle trouwambtenaren alle huwelijken moeten sluiten. Gevolg: crisis in het college van CDA, PvdA en CU.
Onder druk van CDA en CU heeft de PvdA zich daar nu uitgedraaid met een compromis waarin trouwambtenaren ‘in principe’ alle huwelijken moeten sluiten, maar tegelijkertijd wordt er ‘rekening gehouden met persoonlijke voorkeuren’.
CU-wethouder Pieter van der Veen is meteen trouwambtenaar geworden en heeft al laten weten te weigeren homo- en lesboparen te trouwen.
‘En met die klap in het gezicht van alle homo- en lesboparen is Achtkarspelen meteen geen ‘weigervrije’ gemeente meer’, zo vat COC-voorzitter Frank van Dalen het resultaat van dit politiek gekuip samen.
Toen de PvdA-motie drie weken geleden werd aangenomen, maar behalve door de PvdA-wethouder niet door het college werd overgenomen, stelde PvdA-fractievoorzitter Jolle Kronenburg dat het college mocht opstappen als niet werd gehoorzaamd aan de raadsmeerderheid. Maar CU-fractievoorzitter Anne IJtsma dreigde juist met een politieke crisis als de PvdA zou vasthouden aan de motie.
Kronenburg zei toen dat vooral de negatieve reactie van het CDA hem was tegengevallen. ‘Ik geef toe dat wij een verkeerde inschatting hebben gemaakt’, liet hij zich ontvallen.
Dat de discussie over de PvdA-motie heftig verlopen is, mag ook blijken uit het weblog van
PvdA-wethouder Sjon Stellinga
daarover:
‘De afgelopen weken was de motie veelvuldig onderwerp van gesprek. (…) Zo kreeg ik zelf te horen dat ik met mijn opstelling nu definitief had bewezen geen christen te zijn en iemand anders concludeerde zelfs dat met mij ‘de duivel is huis was gehaald’. Tja’.
Donderdag 12 april jl. kwam PvdA-fractievoorzitter Kronenburg met het compromis dat het college van CDA-PvdA-CU in het zadel houdt.
Kronenburg diende namens de collegepartijen een motie in waarin staat dat trouwambtenaren geen principieel onderscheid mogen maken bij het sluiten van huwelijken, dat voor de wettelijke taken gegarandeerd wordt dat er ruim voldoende en geschikte trouwambtenaren benoemd worden, dat nieuwe trouwambtenaren ‘in principe bereid moeten zijn’ alle huwelijken te sluiten, maar dat er ook ‘ruimte moet zijn voor de persoonlijke voorkeuren’ van de trouwambtenaren.
De oppositiepartijen FNP en GBA beschuldigden de PvdA van draaierij over deze politieke deal waarmee in feite de deur juist wordt opengezet voor weigerambtenaren en weigerden daarom de nieuwe motie te steunen.
‘In plaats van vast te houden aan het zuivere standpunt waar een raadsmeerderheid voor was, heeft de PvdA door de tegenstand van CDA en CU een draai gemaakt en slikt de partij een regeling waardoor er in Achtkarspelen nu juist wel weigerambtenaren zullen komen’, stelt COC-voorzitter Frank van Dalen vast.
De woorden ‘in principe’ geven ook volgens CU-fractievoorzitter Anne IJtsma ruimte voor ambtenaren met gewetensbezwaren. Volgens de ChristenUnie heeft de PvdA eieren voor haar geld gekozen. CU-Wethouder Pieter van der Veen, die er niets voor voelt ‘homohuwelijken’ te sluiten, onderstreept dat door nu buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand te worden.
Fractievoorzitter Anne IJtsma van de ChristenUnie stelt vast dat de PvdA is gedraaid omdat zijn fractie en het CDA duidelijk maakten dat ze desnoods het college zouden verlaten. ‘We hebben hoog spel gespeeld’, aldus IJtsma. ‘En de PvdA wilde de coalitie hierop niet laten stuklopen’.
In het college besloten de VVD-burgemeester en de wethouders van CDA en ChristenUnie de motie niet uit te voeren, in weerwil van de PvdA-wethouder die de motie wel accepteerde.
Omdat er geen motie van wantrouwen volgde, waarna het college zou moeten opstappen, besloot de CDA-fractie een poging te doen de brokstukken aan elkaar te lijmen.
‘Voor ons was het belangrijk om zowel het homostandpunt als de gewetensbezwaren te respecteren. Daarom konden wij niet met het harde PvdA-standpunt instemmen’, zegt Tsjikke Krol, raadslid voor het CDA in Achtkarspelen. Volgens haar had het college het werk zeker neergelegd als de PvdA zich zou blijven verzetten tegen gewetensbezwaarde trouwambtenaren. ‘En een nieuwe coalitie zag de PvdA-fractie niet zitten. Dat was nooit de bedoeling geweest van de motie’.
Volgens IJtsma heeft de PvdA zich misrekend in de opstelling van het CDA. ‘Ze dachten dat het wel goed zou komen, ondanks het verzet van de ChristenUnie’.
Wethouder Stellinga
beloofde in de afgelopen weken op zijn weblog dat ‘iedereen er op mag rekenen dat wij ons zullen blijven verzetten tegen elke vorm van discriminatie’. De PvdA zou er voor zorgen dat een homo- of lesbopaar niet vanwege het bestaan van een weigerambtenaar ‘een klap in het gezicht’ zou krijgen.
Mooie woorden, maar nu probeert Stellinga op zijn weblog omslachtig uit te leggen dat dit politieke compromis daaraan voldoet. Hoe moeilijk CDA en ChristenUnie het ook mogen vinden, schrijft Stellinga, maar ‘als het echt nodig zou zijn dan ligt er een plicht voor de gemeente en in het verlengde daarvan voor de ambtenaar. Een zuivere redering waar ik veel waardering voor heb’.
VVD-burgemeester Louis Lylkema laat die redering en waardering geheel voor rekening van wethouder Stellinga. ‘De situatie waarin er maar één trouwambtenaar beschikbaar zou zijn, die zelfs als hij of zij liever geen homoparen trouwt daartoe door dit besluit verplicht wordt dat toch te doen, zal zich in de praktijk niet voordoen’, zegt de burgemeester. ‘Dat zou enkel het geval zijn als er een bom op het stadhuis valt of zo, maar als het stadhuis plat ligt dan worden er helemaal geen huwelijken meer gesloten’, constateert hij nuchter in antwoord op vragen van het COC over het in Achtkarspelen genomen besluit.
‘Uit de reactie van de fractievoorzitters van CDA en ChristenUnie en dit antwoord van burgemeester Lylkema blijkt dat dit een armzalig compromis is. Door de druk vanuit CDA en ChristenUnie en dankzij het gedraai van de PvdA krijgen homo- en lesboparen nu meteen al die ‘klap in hun gezicht’ van de CU-collega van wethouder Stellinga die hij juist beloofde te zullen voorkomen’, stelt COC-voorzitter Frank van Dalen daarom vast.
Zie voor meer informatie:
Achtkarspelen twist over trouwambtenaren
PvdA Achtkarspelen – zie daar o.a. het weblog van PvdA-wethouder Sjon Stellinga
En verder:
– Homohuwelijk-dossier
– Inventarisatie Gemeentelijk Trouwbeleid
